വാഷിംഗ്ടണ് : റഷ്യൻ നിർമ്മിത എസ്-400 വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള് വാങ്ങിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2020-ല് തുർക്കിക്ക് മേല് ചുമത്തിയിരുന്ന ഉപരോധങ്ങള് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് നീക്കി. ഇതിന് പുറമെ, അങ്കാറയ്ക്ക് (തുർക്കിക്ക്) അത്യാധുനിക അഞ്ചാം തലമുറ എഫ്-35 സ്റ്റെല്ത്ത് യുദ്ധവിമാനങ്ങള് വില്ക്കുന്ന കാര്യം വാഷിംഗ്ടണ് പരിഗണിച്ചുവരികയാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഈ വിമാനങ്ങള് ഒടുവില് തുർക്കി വ്യോമസേനയുടെ ഭാഗമാകുമോ എന്ന കാര്യത്തില് പൂർണ്ണമായ വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ലെങ്കിലും, ട്രംപിന്റെ ഈ പുതിയ നീക്കം പണ്ടുമുതലേ ഇത്തരം വില്പനകളെ ശക്തമായി എതിർക്കുന്ന ഇസ്രായേലിനെ വലിയ രീതിയില് ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. പാകിസ്ഥാനുമായി തുർക്കി തുടരുന്ന പ്രതിരോധ സഹകരണങ്ങളും തന്ത്രപരമായ ഇടപെടലുകളും മുൻനിർത്തി ഇന്ത്യയും ഈ നീക്കങ്ങളെ അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടെയാണ് വീക്ഷിക്കുന്നത്.
ലോക്ഹീഡ് മാർട്ടിൻ കമ്പനി നിർമ്മിക്കുന്ന എഫ്-35 ലൈറ്റ്നിംഗ് II യുദ്ധവിമാനങ്ങള് വ്യോമാധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ശത്രുലക്ഷ്യങ്ങള് കൃത്യതയോടെ തകർക്കുന്നതിനുമായി രൂപകല്പ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള അത്യാധുനിക സിംഗിള്-സീറ്റ്, സിംഗിള്-എഞ്ചിൻ, സൂപ്പർസോണിക് സ്റ്റെല്ത്ത് വിമാനങ്ങളാണ്. എന്നാല് ഇതിന്റെ കയറ്റുമതിയില് അമേരിക്കയ്ക്ക് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്. സാങ്കേതിക സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും പ്രാദേശിക സൈനിക സന്തുലിതാവസ്ഥയിലെ സ്വാധീനവും കൃത്യമായി വിലയിരുത്തിയ ശേഷം തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരായ സഖ്യകക്ഷികള്ക്ക് മാത്രമേ യുഎസ് ഈ വിമാനങ്ങള് നല്കാറുള്ളൂ.
ഈ സുരക്ഷാ ആശങ്കകള് കാരണമാണ് 2019 ജൂലൈയില് തുർക്കിയെ എഫ്-35 പ്രോഗ്രാമില് നിന്ന് വാഷിംഗ്ടണ് പുറത്താക്കിയത്. തുടർന്ന് റഷ്യയില് നിന്ന് എസ്-400 വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം വാങ്ങിയതിനെത്തുടർന്ന്, 2020 ഡിസംബറില് കൗണ്ടറിംഗ് അമേരിക്കാസ് അഡ്വേർസറീസ് ത്രൂ സാങ്ഷൻസ് ആക്ട് (CAATSA) പ്രകാരം തുർക്കിക്ക് മേല് യുഎസ് ഔദ്യോഗികമായി ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാല് ഏഴ് വർഷങ്ങള്ക്ക് ശേഷം രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങള് മാറിമറിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. ജൂലൈ 7 ചൊവ്വാഴ്ചയാണ് ഈ നിർണ്ണായക മാറ്റം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്.
വൈറ്റ് ഹൗസിലേക്ക് വീണ്ടും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിന് ശേഷം തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് തയ്യിപ് എർദോഗാനുമായുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താനാണ് ട്രംപ് ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഉപരോധങ്ങള് നീക്കാനും എഫ്-35 വിമാനങ്ങളുടെ വില്പനയ്ക്കുള്ള സാധ്യതകള് വീണ്ടും തുറക്കാനുമുള്ള പുതിയ തീരുമാനം. “ട്രംപ് ഇപ്പോള് തുർക്കിയുമായുള്ള ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ എഫ്-35 വിമാനങ്ങള് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സൈനിക പാലമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്,” പ്രതിരോധ വിദഗ്ധനും മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകനുമായ സന്ദീപ് ഉണ്ണിത്താൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
തുർക്കി എഫ്-35 സ്വന്തമാക്കുന്നത് അവരുടെ എതിരാളികളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന് പരിശോധിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, അങ്കാറയെ പ്രോഗ്രാമില് നിന്ന് പുറത്താക്കിയ അമേരിക്ക തന്നെ വീണ്ടും അവർക്ക് വിമാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് കാര്യങ്ങള് എങ്ങനെ എത്തിയെന്ന് നോക്കേണ്ടതുണ്ട്.2017-ല് റഷ്യയുടെ എസ്-400 വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം വാങ്ങാൻ തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് തയ്യിപ് എർദോഗൻ അനുമതി നല്കിയതോടെയാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നത ആരംഭിക്കുന്നത്.
എസ്-400 സംവിധാനത്തിന് എഫ്-35 വിമാനങ്ങളുടെ റഡാർ സിഗ്നേച്ചറുകള് (അടയാളങ്ങള്) ചോർത്താനും സ്റ്റെല്ത്ത് യുദ്ധവിമാനത്തിന്റെ രഹസ്യസ്വഭാവം തകർക്കാനും കഴിഞ്ഞേക്കുമെന്ന ഭയത്തെ തുടർന്നാണ് ഒന്നാം ട്രംപ് ഭരണകൂടം 2019-ല് തുർക്കിയെ പദ്ധതിയില് നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയതും 2020-ല് കാറ്റ്സ (CAATSA) ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയതും. റഷ്യയില് നിന്ന് എസ്-400 വാങ്ങിയതുമൂലം ഇന്ത്യയും സമാനമായ യുഎസ് ഉപരോധങ്ങള് നേരിടേണ്ടി വരാവുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഒടുവില് യുഎസ് കോണ്ഗ്രസില് നിന്ന് പ്രത്യേക ഇളവ് നേടിയെടുക്കാൻ ഇന്ത്യക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
