വാഷിംഗ്ടൺ : ഷാങ്ഹായ് സഹകരണ ഉച്ചകോടിക്കിടെ (എസ്.സി.ഒ) ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ഇറാൻ പ്രസിഡൻ്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാനും തമ്മിൽ നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ മുന്നറിയിപ്പുമായി അമേരിക്ക. സ്വന്തമായി നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ തീരുമാനിക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ അവകാശത്തെ മാനിക്കുമ്പോഴും, യു.എസ്. ഉപരോധങ്ങൾ മൂലമുണ്ടായ ഇറാൻ്റെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള നീക്കങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ അതിർവരമ്പുണ്ടെന്ന് യു.എസ്. സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ വ്യക്തമാക്കി.
ഇന്ത്യയും ഇറാനും തമ്മിൽ നിലവിൽ വ്യാപാര കരാറുകളൊന്നും ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നാണ് കരുതുന്നതെന്ന് റൂബിയോ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, ഭീകരവാദത്തിന് ധനസഹായം നൽകുന്നതിനോ ആണവ പദ്ധതികൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനോ ഇറാനെ സഹായിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ തുറന്നുനൽകാൻ ഒരു രാജ്യവും മുതിരരുത്. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത ഉപരോധങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ചർച്ചയായത് വ്യാപാരവും മേഖലയിലെ സുരക്ഷയും
അതേസമയം, ബിഷ്കെക്കിൽ നടന്ന ഉച്ചകോടിക്കിടെ ഇരു നേതാക്കളും തമ്മിൽ നടന്ന ചർച്ച വളരെ “ഫലപ്രദമായിരുന്നു” എന്നാണ് ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം വിപുലീകരിക്കുന്നത് കൂടാതെ, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങളും ചെങ്കടലിലെ സമുദ്ര സുരക്ഷയും ചർച്ചയായി. മേഖലയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇന്ത്യയുടെ സമാധാനപരമായ നയതന്ത്ര സ്വാധീനം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് ഇറാൻ പ്രസിഡൻ്റ് പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു.
ഇന്ത്യക്ക് ഇറാൻ നിർണായകമാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
പാകിസ്ഥാനെ ഒഴിവാക്കി അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്കും മധ്യേഷ്യയിലേക്കും പ്രവേശനം സാധ്യമാക്കുന്ന ചാബഹാർ തുറമുഖവും, റഷ്യയിലേക്കും യൂറേഷ്യയിലേക്കും പാതയൊരുക്കുന്ന ഇന്റർനാഷണൽ നോർത്ത്-സൗത്ത് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോറിഡോറും (INSTC) ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് തന്ത്രപ്രധാനമാണ്. ഈ പദ്ധതികളിൽ ഇളവുകൾ നേടാൻ ഇന്ത്യ വാഷിംഗ്ടണുമായി നിരന്തരം ചർച്ച നടത്താറുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ സ്വാധീനത്തിനെതിരെ സ്വതന്ത്രമായ നയതന്ത്ര നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ ‘മൾട്ടി-അലൈൻമെൻ്റ്’ (Multi-alignment) നയം വാഷിംഗ്ടണിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ യു.എസ്. ഉപരോധങ്ങൾ കടുപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ സന്തുലിതാവസ്ഥ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത് വരുംദിവസങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്കും ബാങ്കുകൾക്കും കടുത്ത പരീക്ഷണമായിരിക്കും.
